پيامبر اكرم (ص) فرمودند:
« إذا التبستْ علَيكمُ الفِتَنُ كِقِطَعِ المُظْلِم فعَليكُم بالقرآن»
«آن زمان كه فتنه ها چون پاره هاي شب تاريك به شما رو مي آورند به قرآن پناه بريد.»
امام صادق علیه السلام فرمودند: «شایسته است که انسان مومن نمیرد تا اینکه قرآن را بیاموزد و یا در حال آموزش آن باشد.»
درس سوم
صفت مشبهه
صفت مشبهه از جهت معنا همان معنای اسم فاعل و اسم مفعول را دارد با این تفاوت که بر ثبوت و همیشگی بودن آن صفت در موصوف دلالت دارد.صفت مشبهه در عربی دارای وزن های متعددی می باشد و البته در مواردی هم همان وزن های اسم فاعل در صورتی که بر ثبوت و همیشگی بودن آن صفت دلالت بشود صفت مشبهه خواهند بود .معروف ترین وزن صفت مشبهه «فعیل» می باشد و وزن های دیگر عبارتند از:«فعلان-فعل(مفتوح العین)-فیعل-فعال(مضموم الفا)-فعول(مفتوح الفا)-فعل(مکسورالعین)-فعل(مضموم الفاء ومجزوم العین)-افعل(در صورتی که معنای رنگ و عیب و زینت را دلالت کند) »
وزنهاى صفت مشبهه بيش از اينهاست و بنقل كتاب زبدة التعريفات، أوزان مشهور آن پانزده وزن است: خشن (بفتح خاء و كسر شين) شريف، صعب (بر وزن وقت)، ذلول (بر وزن رسول)، جبان (بر وزن سلام)، شجاع (بر وزن غلام)، حسن (بر وزن أسد) ندس (بفتح نون و ضم دال)، عطشان (بر وزن سلمان)، أحمر، جنب (بضم جيم و ضم نون)، صلب (بضم صاد و شد لام مفتوح)، ملح (بكسر ميم و سكون لام)، فرق (بر وزن قفل) (ه)، مالح (بر وزن كامل) پانزدهمى است. نيز وزن «لين» (بفتح لام و شد ياء مكسور) چنانكه در مقدمه كتاب المنجد مذكور است.
نکته: در ترجمه ی صفت مشبهه نیز همان گونه که اسم فاعل را ترجمه می کنیم باید ترجمه انجام شود.اما در اسم فاعل،بر انجام دهنده ی یک کار دلالت می کند و صفت مشبهه بر دارنده ی یک صفت دلالت دارد.
به نمونه های قرآنی زیر دقت کنید:
1- بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيم
به نام خداوند بخشنده مهربان
2-وَ حَفِظْناها مِنْ كُلِّ شَيْطانٍ رَجِيم(17 حجر)
و آن را از هر شيطان رانده شدهاى نگه داشتيم
3-الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِين(2 فاتحه)
سپاس و ستايش از آن خداست كه پرورش دهنده جهانیان است.
4- وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ مُسْفِرَةٌ - ضاحِكَةٌ مُسْتَبْشِرَة (38 و39 عبس)
صورتهايى در آن روز درخشان است . خندان و شادمان است.
5-قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمى وَ الْبَصِير(16 رعد)
بگو: آيا نابينا و بينا يكسانند؟
6-مُتَّكِئِينَ عَلى رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَ عَبْقَرِيٍّ حِسان(76 الرحمن)
بر بالشهاى سبز و فرشها و بسترهاى نيكو تكيه زنند
تمرین : اکنون شما می توانید با ترجمه ی جملات قرآنی زیر ترجمه ی این کلمات را تمرین کنید.(کلمات هر آیه را از هم تفکیک نمایید و با توجه به معنایی که در جدول کلمات جدید به شما ارائه شده است ترجمه ی کاملی را از این آیات بنویسید.)
*80 یس:« الَّذِي جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ نارا»
*187 بقره:« كُلُوا وَ اشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْر»
*37 آل عمران:« فَتَقَبَّلَها رَبُّها بِقَبُولٍ حَسَن»
*150 اعراف:« وَ لَمَّا رَجَعَ مُوسى إِلى قَوْمِهِ غَضْبانَ أَسِفاً »
*39 آل عمران:« أَنَّ اللَّهَ يُبَشِّرُكَ بِيَحْيى مُصَدِّقاً بِكَلِمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ سَيِّداً وَ حَصُوراً وَ نَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِين»
*225 بقره:« وَ اللَّهُ غَفُورٌ حَلِيم »
تمرین هفتگی:روزانه در یک صفحه از قزآن کلماتی را که آموزش دیده اید بیابید و سعی کنید همان جمله ای که کلمه ی مورد نظر در آن بوده است را ترجمه کنید .
درس دوم
اسم مفعول
اسم مفعول در عربی دارای دو نوع ساختار است یک نوع آن بر وزن«مفعول» است مثل: « مَكْتُوب- مَشْهُود- مَصْرُوف- مَصْفُوفَة…..» و نوع دیگر آن به این شکل است که در آغازش میم مضموم می آید و حرف ماقبل آخر آن نیز مفتوح می باشد مانند:« مُكْرَم- مُنَزَّل- مُنْزَل مُخَلَّد…» همان طور که در اسم فاعل گفته شد، مزیت مشتقات در ترجمه این است که آن ها را با این که اسم هستند اما می توان آن ها را به صورت فعلی هم ترجمه کرد .
نکته: اسم مفعول عربی به شکل صفت مفعولی فارسی ترجمه می شود که در فارسی به صورت بن ماضی+پسوند«ه » می باشد.
نکته:اسم مفعول نیز همانند اسم فاعل قابل صرف در شش صیغه است و لذا از تکرار آن پرهیز می کنیم.
به نمونه های قرآنی زیر توجه کنید:
1- وَ زَرابِيُّ مَبْثُوثَة(16 غاشیه)
و فرشها و بساطهايى گسترده شده است.
2- بَلْ يَداهُ مَبْسُوطَتانِ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشاءُ(64 مائده)
بلكه دو دست [رحمت و قدرت] او گشوده است آنگونه كه بخواهد مىبخشد
3- إِنَّ الَّذينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَّا الْحُسْنى أُولئِكَ عَنْها مُبْعَدُونَ(101 انبیاء)
البته كسانى كه از ما براى آنها نيكى گذشته آنان از آن آتش به دور نگاه داشته خواهند بود
4- إِنَّ هذا كانَ لَكُمْ جَزاءً وَ كانَ سَعْيُكُمْ مَشْكُورا(22 انسان)
بدرستى كه اين براى شما پاداشى است و كوشش شما ستوده است.
5- آمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ أَنْفِقُوا مِمَّا جَعَلَكُمْ مُسْتَخْلَفينَ فيه(7 حدید)
به خدا و فرستاده او ايمان بياوريد، و از آنچه شما را در آن جانشين قرار داده انفاق كنيد.
6- فَأَسْرِ بِعِبادي لَيْلاً إِنَّكُمْ مُتَّبَعُونَ(23 دخان)
پس ببر بندگانم را در شب كه شمائيد پيروىشدگان.
تمرین : اکنون شما می توانید با ترجمه ی جملات قرآنی زیر ترجمه ی این کلمات را تمرین کنید.(کلمات هر آیه را از هم تفکیک نمایید و با توجه به معنایی که در جدول کلمات جدید به شما ارائه شده است ترجمه ی کاملی را از این آیات بنویسید.)
*6 واقعه:« فَكانَتْ هَباءً مُنْبَثًّا»
*23 فرقان:« وَ قَدِمْنا إِلى ما عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْناهُ هَباءً مَنْثُورا»
*124 آل عمران:« إِذْ تَقُولُ لِلْمُؤْمِنينَ أَ لَنْ يَكْفِيَكُمْ أَنْ يُمِدَّكُمْ رَبُّكُمْ بِثَلاثَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُنْزَلينَ »
*62 نحل:« لا جَرَمَ أَنَّ لَهُمُ النَّارَ وَ أَنَّهُمْ مُفْرَطُونَ »
*51 مریم:« إِنَّهُ كانَ مُخْلَصاً وَ كانَ رَسُولاً نَبِيًّا»
*103 هود:« ذلِكَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النَّاسُ وَ ذلِكَ يَوْمٌ مَشْهُود»
تمرین هفتگی:روزانه در یک صفحه از قزآن کلماتی را که آموزش دیده اید بیابید و سعی کنید همان جمله ای که کلمه ی مورد نظر در آن بوده است را ترجمه کنید .
آخرین نظرات